Drie eilandplaten? Drie? Dat is ongelofelijk moeilijk! Maar ik denk dat ik er toch drie heb gevonden. Ik neem een singer-songwriter-plaat mee, een ‘feelgood-plaat’ en een een ’troost-plaat’. Vreemd genoeg geen Bruce Springsteen-album. Omdat ik daar heel moeilijk kan kiezen.
Aan het woord is Kim Van Weyenbergh, zanger en gitarist en bezieler van Lucky Came To Town, die ons zijn ultieme drie eilandplaten presenteert.
JASON ISBELL – Southeastern (Southeastern,2013)
De singer-songwriter plaat die absoluut mee moet is Southeastern van Jason Isbell. Ik weet niet meer wanneer ik die plaat heb ontdekt, maar vanaf de eerste noot is het er los op! Als ik iets wil leren, als ik lyrisch misschien wat vastzit, dan zijn de Isbell-platen de eerste waar ik toevlucht bij zoek. Eerst en vooral voor zijn geniale teksten.
Er zijn veel goeie songwriters, maar de manier waarop Isbell met zijn lyrics weet te spelen is van uitzonderlijke klasse! Soms zijn de lyrics rechttoe rechtaan en dan denk ik bijvoorbeeld aan Outfit of Decoration Day waar hij als songschrijver de luisteraar niet uit de weg gaat. Het zijn songs die hij als een schilder live voor de luisteraar schildert.
De meeste songs op Southeastern zijn veel subtieler, komen bij momenten onverwacht ongemeen hard uit de hoek. Neem nu een nummer als Elephant, het nummer dwingt je als luisteraar tot luisteren, en tegen de tijd dat je doorhebt dat hij over iemand zingt die de strijd verliest tegen kanker, heb je een paar uppercuts binnen gekregen. Zelfs als hij zingt over herinneringen, is het krachtig en hard genoeg om je om de oren te slaan met prachtige zinnen: “Staring at the pictures of the runaways on the wall, seems like these days you couldn’t run away at all”. De gelaagdheid van dat ene zinnetje uit Different Days is weergaloos!
Waarom werkt dit zo goed? De nummers op Southeastern zijn niet spectaculair in arrangementen of productie. Het is net die ogenschijnlijke eenvoud die het album zo briljant maakt. Het is geen spectaculaire productie, er gebeurt muzikaal niet zo heel veel, maar wat er gebeurt of net niet, maakt deze plaat zo fenomenaal krachtig! Omdat ze op dat moment gewoon ook klopt. Het is net omdat die basis soms zo eenvoudig is, dat de kleinste details zo’n immense impact hebben. Je brein registreert deze details als groots net omdat ze zo spaarzaam worden ingezet.
Er zit zoveel ruimte rond de stem, het is zo puur… zonder veel effectlagen. Elk instrument dient de song, of dient het verhaal dat er moet verteld worden. Als songschrijver, als muzikant is dit gewoon een plaat om steeds opnieuw van te genieten en nieuwe dingen te ontdekken!
PEARL JAM – Ten (Epic, 1991)
Pearl Jam en Ten dat zijn mijn tienerjaren. Ik heb tijdens mijn teens naar zoveel geluisterd en ik heb zo veel nieuwe dingen ontdekt, maar Ten heeft nog altijd een speciale plaats. Tegen de tijd dat ik naar het middelbaar ging in 1991 was er aan Ten geen ontkomen meer aan. Voor mij is dat stevig uit de bol gaan, alle remmen los. Vrank en vrij ertegenaan gaan! Maar tegelijk was dat ook een plaat waar ik mij als tiener mee kon vereenzelvigen.
Tiener zijn is zoeken wie je zelf bent, dat is een schreeuw om gezien te worden, tiener zijn is een zoektocht naar een zekere identiteit! Ten vulde dat gat perfect in!
In de eerste plaats wordt dat gat ingevuld door de teksten van Eddie Vedder. Ik schreeuw de lyrics van Alive nog steeds luidkeels mee! Het is de oerschreeuw van Eddie Vedder, de venijnige gitaar van Mike McCready, de riffs die McCready en Stone Gossard uit hun vingers toveren, dat was als een vloedgolf. Daar zat power in, frustratie, woede… daar zat zoveel gevoel in!
Voor mij gooide Ten de lijntjes uit naar bands als Led Zeppelin, The Who, Cream… bands die ik dan weer wel van thuis had meegekregen en ik vond die crimineel goed!
Wat ik destijds hoorde als tiener, hoor ik nu nog, maar ik hoor ondertussen ook zoveel meer in Ten. Het is een plaat die blijft groeien en veranderen, het is echt een plaat die meegroeit met het ouder worden. Vroeger was het de woede, de strijd om aanvaard te worden, maar vandaag hoor ik meer de tristesse en de hoop op beter. Ten gaat mee naar mijn onbewoond eiland, wie weet ontdek ik nog een nieuwe dimensie van de plaat!
LUCINDA WILLIAMS – Car Wheels on a Gravel Road (Mercury, 1998)
De derde keuze is de moeilijkste omdat ik ergens neig om toch een Springsteen, Townes van Zandt, Neil Young of Bob Dylan mee te nemen. Maar neen, ik ga het niet doen!
Als Southeastern mij de schoonheid laat zien, als Ten mij uit de bol laat gaan, ga ik kiezen voor een plaat die ik misschien nodig heb als ik mij niet goed voel. Voor het geval ik hunker om van dat onbewoond eiland af te geraken, als ik nood heb aan contact… Enter de tristesse van Lucinda Williams.
Car Wheels on a Gravel Road is echt zo’n plaat waardoor je beseft dat je het niet alleen kan, dat je mensen rondom jou nodig hebt, hoeveel pijn die je soms ook doen. Dat blijft een plaat van ongekende schoonheid, die is zo puur. Het is een plaat die mij ongewild raakt in elke vezel van mijn lijf.
Dat is in de eerste plaats te danken aan Lucinda haar fantastische stem! De teksten gaan over mensen die pijn hebben en het mooie aan de ganse plaat is ook dat je steeds een vrouw hoort die pijn heeft. Er zijn veel goeie en betere zangeressen: Emmylou, Dolly, Adele, Amy, Janis,… en toch maar er is maar één Lucinda! Haar stem breekt en kraakt maar nooit helemaal, en toch slaagt ze erin om jou helemaal te breken.
Elke krak, elke slepende zin, elk woord dat ze lijkt uit te persen, het maakt elke song menselijk. Je hebt nooit het gevoel dat je naar iemand aan luisteren bent die maar enkele woorden zingt. Het is de ganse performance, het ademen, verlangen, verliezen…
Misschien is dat essentieel op een onbewoond eiland? Een plaat die je eraan herinnert dat je niet gemaakt bent om alleen te zijn, dat verbondenheid iets heiligs is, en dat pijn soms de enige taal is die overblijft. Daarom moét Car Wheels on a Gravel Road mee: omdat het de enige plaat is die mij niet oplapt, niet redt, maar mij wél mens houdt.
Lucky Came To Town: Facebook – Instagram – Website
