Den Haag mocht zich schrap zetten voor een nieuwe driedaagse van het internationaal geroemde Grauzone Festival dat plaatsvond van 6 tot 8 februari. We waren ter plaatse voor een uitgebreide driedelige reportage. Op vrijdag stelden we vast dat Den Haag nog steeds die bruisende stad is waaraan geen andere stad lijkt te kunnen tippen. Met de kerstverlichting nog in aanslag zaten de terrassen stampvol om middernacht bij temperaturen rond 7 graden. Alle zalen van het festival stroomden ook vol en deze keer was het gezellig gevuld en niet beklemmend wat in het verleden wel eens anders was. Dat zal voor een groot deel te maken hebben met de extra locaties die er dit jaar bij kwamen zoals Koorenhuis en de grote Lutherse Kerk.
Grauzone staat voor een ongeziene programmatie waar muziek, film en kunst met elkaar vervlochten worden. Nieuwe namen aan het firmament worden afgewisseld met dinosauriërs uit de gouden zwarte jaren van de elektronische muziek en de newwaveperiode. Organisatoren Marc Emmerik en Nastasja Alers gaven in The Grey Space Center uiting aan hun visie en vertelden over de Graukunst exhibitie Body/Machine van Lola Brankovich. Curator Laura Dima vertelde over de performance die Sól Ey zou brengen, met name een dans in een met elektroden verzwaard pak dat door de geluidstrillingen een donkere lugubere soundtrack vormde.
Het echte muzikale gedeelte ving aan in de grote zaal van epicentrum Paard waar de Limburgse Nederlanders van Desinteresse hun voorliefde voor het The Cure van de jaren 1980-1982 niet onder stoelen of banken staken. Frappant ook hoe elk bandlid ook sterk leek op de heren Smith, Tolhurst en Gallup in hun jonge jaren. Het vormde een gezapige aanloop naar iets wat we met stip genoteerd hadden in de daarboven gelegen Paard Small Stage. Het eerste collectief uit De Verenigde Staten maakte daar haar opwachting. Met name The Discussion, aangevoerd op gitaar en zang door Laura Pleasants uit Los Angeles die zich door een drummer liet begeleiden. Het duo opende sterk met Fade Away dat meteen de desinteresse interessant maakte met een boeiende symbiose tussen postpunk en repetitief donker gelaagde new wave.
Get To You en Blue Light waren misschien niet bijster origineel maar het smaakte net als het eerste pintje naar meer. Over The Edge had zomaar op Vision Thing van Sisters Of Mercy gekund maar was gevarieerd en dansbaar zoals al haar nummers. Van All The Pretty Flowers, want zo heet ook de laatste plaat, klonk Desire wellicht nog het meest dwingend met het omhoog geschroefde tempo. We maken meteen komaf met ‘The Discussion’ of de variatie in de nummers de band tot het einde boeiend zou houden. De gloomy benadering kreeg een heerlijke postpunk upgrade die we absoluut konden smaken. Er werd een ruiker bloemen achter haar effectenpedalen gelegd en ze bekeek die alsof het iets van uit de ruimte was. Laura leek het misschien iets minder ‘Pleasant’ te vinden.
Als afsluiter A Forest spelen was gewaagd en ook overbodig want de versie week niet van het origineel af en hoe leuk haar stem haar eigen werk draagt werd beklemtoond door een gebrek aan draagkracht en ijskoude desolatie die Robert Smith legde in het beste nummer aller tijden. Desalniettemin denken we met veel plezier aan Laura’s fratsen terug. Einde van The Discussion…
We bleven niet alleen gemakshalve hangen in het kleine paard maar vooral omdat we erg uitkeken naar het optreden van Mint Field uit godbetert Mexico-City. Zangeres en gitariste Estrella Sanchez, bassist Sebastian Neyra en Callum Brown op drums kwamen compleet andere muzikale bochten verkennen en zelfs uittekenen. Estrella zette op half fluisterende toon in het schemerdonker – met de diepe zware baslijnen van Sebastian als ijkpunt – de sfeervolle set in. Mexicaanse shoegaze krijgen we niet alle dagen op ons bord. Meer zelfs, het was al geleden van Sonic City 2018. Toen we hen een paar uur later tegen het lijf liepen herinnerden ze zich de stad Kortrijk nog perfect. Op 3 maart spelen ze overigens in de AB.
Vergis je niet want het is shoegaze uniek in zijn soort. Er werd nooit geopteerd voor de kenmerkende stofzuigers en dikke lagen feedback maar voor ademruimte en voorzichtig voortschrijdende nummers die talmen en na de break psychedelisch of woest hernemen. Estrella ademde muzikaal de sfeer uit van het latere werk van Cranes, zelfs vestimentair met een gotisch-romantisch kleed dat haar bengelende lange krullen een natuurlijke extensie gaven. De stem was vanzelfsprekend Zuiders warm wat de muziek nog bedwelmender maakte dan ze al was. Voor de cinefielen onder ons deed het kanten kleedje denken aan een soort Addams Family-versie van de outfits van Margot Robbie in Wuthering Heights.
Wijdbeens rocken met ‘ck’ en ‘Kim Gordiaanse’ vuile riffs werden ook geserveerd. We kregen het steeds warmer. Wauw! Callum bepaalde in grote mate hoe en wanneer het volgende nummer werd ingezet. Best straf hoe een band een heerlijk klanktapijt aan het waven euh… weven was want van de glasheldere teksten moesten we het niet hebben wegens een totaal gebrek aan Mexicaans woordbegrip. Mint Field was even onontbeerlijk voor dit festival als munt in een mojito. Dichter bij Playas De Tijuana komen we nooit meer.
Nog wondere bands in het kleine paard? Jazeker. Ook de volgende band heeft een – zij het veel recentere – herinnering aan Sonic City. Eat-Girls uit Lyon stonden vorige november nog in Kortrijk en een paar weken eerder in Rotterdam tijdens Left Of The Dial. Eat-Girls ontstond tijdens de lockdown-periode oorspronkelijk als duo, bestaande uit Amélie Guillon op synths en dans en Elisa Artero op zang en gitaar. Inmiddels werd het duo een trio want ze rekruteerden Maxence Mesnier die als bassist ook een mondje mag meezingen. Eat-Girls zette met enige vertraging intrigerend aan in rode mist. De warme elektro-klanken van Amélie deden denken aan Automatic maar de bevlogen stem van Elisa dan weer aan PVA en Bar Italia. Denk ook maar gerust aan de intoxicatie die een band als Olimpia Splendid oplevert. Maar we gingen met het derde nummer een paar versnellingen hoger met een duidelijke early eighties flair.
Heel opvallend is uiteraard het totale ontbreken van drums. Gitaar, bas, dans, simultane zang en electro zo oud als de straat waren aan zet en dat op redelijk magistrale wijze. Dat zorgt voor uitstapjes richting postpunk, krautrock en dub. Debuutplaat Area Silenzio is nu ruim anderhalf jaar uit. Het contrast tussen de gothic-achtige sound en het wat iele stemgeluid is tekenend. Of de bandnaam een grappige verwijzing is naar wat iedereen er wellicht van maakt is de vraag die we gewoon onbeantwoord laten want wij werden vooral in muzikale vervoering gebracht. Eat-Girls brachten een redelijk briljante en beklijvende elektro-rock pastiche gekruid met specerijen uit Zuid-Frankrijk. Rauw lusten we ze niet. Wel heerlijk laten stoven en zien wat zij bekokstoven. Magistraal optreden!
Tijd dan voor een trio woeste deernes op een rij, waarvoor we telkens een andere locatie opzochten. We stapten voor het eerst The Grey Space Basement in waar we getuige waren van een joekel van een concert van Nuxx. Dit is het muzikale alter ego van de New Yorkse performer en producer Madeline Seely. In de klassieke homeopathie behoort Nux Vomica tot de acute middelen, bereid uit de zaadjes van Stryhnos nux vomica, een inheemse boom uit Australië en Oost- Indië. Madeline gaat echter op een podium iets hardhandiger optreden met een mengeling van EBM, jaren ’90 techno, drum-’n-bass en digital hardcore.
Ze opende haar volledig op tape geplaatste set al roepend met de boodschap ”I am here to give you my everything, and I want you to give it back to me”. Een half uur later was de temperatuur 15 graden gestegen en stond een volledige kelder te nachtbraken met stampende voetjes. Missie volbracht op een energetische en gezond agressieve manier want we zagen enkel breed lachende bezwete gezichten.
Nog een dimensie straffer was het optreden van het Canadese Slash Need in café De Zwarte Ruiter dat stampvol gelopen was vanaf de bar. Ook de bovenverdieping puilde uit. We waren getuige van een waanzinnige topprestatie die perfect in het verlengde ligt van de straffe Sit & Grin plaat van het duo Alex Low en de geniale Dusty Lee. “Zet je neer en glimlach” is echter niet meteen wat er zich in de Zwarte Ruiter afspeelde. Het was eerder iets als “zet je schrap en geniet met volle teugen”. Wat je kan verwachten als je de naam ooit ziet verschijnen op een concertagenda? Halfnaakte dansers Stella en Camille, witgeverfde gezichten, bivakmutsen uit nylon, roepen en tieren, satire, woede en bevrijding.
Muzikaal zitten we in een spectrum tussen Boy Harsher, Ministry en Skinny Puppy. Donkere harde en heel luid gemixte – ocharme de buren – synthpunk werd verweven met ruwe zang wat leidde tot een primair aandoend optreden waarbij Dusty Lee het publiek uitdaagde, opjutte en uiteindelijk gek kreeg. Ongeëvenaard op vrijdag qua energie level en een zekere top drie plek die ze mogen opeisen tussen Mint Field en Eat-Girls.
We hadden een gelijkwaardige topprestatie in gedachten toen we onze opwachting maakten in Paard Small Stage voor de komst van NGHTCRWLR. Dit is het noise en industrial alter ego van de New Yorkse Kris Esfandiari. Het is slechts één van haar vier creatieve gedaantes waarmee ze diverse muzikale paden bewandelt naast King Woman (devotional doom), Miserable (shoegaze) en Sugar High (lo-fi melancholische electropop). Waar de plaat Oz nog interessant leek was het concert dit echter allerminst door een totaal gebrek aan inspiratie. De muziek stond op tape, dat was bij Madeline Seely niet anders, maar hier was de banale dans met het microstatief en de occasionele buiging niet van die aard om de vonk naar de zaal te laten overslaan. Ze had haar fans maar het geluid klonk ook te dof en haar geestdrift leek evenmin correct te zijn afgesteld.
Op naar de dj-afsluiters van de eerste dag met eerst een nieuwe passage in The Grey Space Basement. De Spaanse Carmilla Sioux bracht daar vanachter haar mengtafels een explosieve warm onthaalde set, en dat mag letterlijk genomen worden gezien de gestegen temperaturen die bleven hangen na de set van Nuxx. De Barcelonese mixt donkere geluidstapijtjes met een beetje van alles, wat inhoudt: EBM, industrial techno en dark wave. Ze heeft een achtergrond als bassiste in een paar postpunkbands. De meditatieve dieptes en gothische contexten die ze vandaag in haar live performance schetst zijn daarvan wellicht deels een logisch gevolg. Ze eist de titel op als heks van de dag en dat is een complimentje want haar new beat passages in haar set kregen een duister randje.
Afsluiten deden we met een ravissante dj set in Paard Main Hall van een al even ravissante jongedame, genaamd Helena Hauff. De 41-jarige Duitse topper is intussen één van ’s werelds meest vermaarde top-dj’s en producers. Ze ging in Paard ook plankgas vooruit met een mix van rauwe acid, industrial techno en EBM. Stilstaan was geen optie omdat het nooit te loodzwaar gebracht was. Haar visie op dj-sets is ook behoorlijk old school want ze heeft een tas bij waaruit ze voortdurend platen grist op een snel tempo en die dan even snel onder de naald pleurt. Laten we wel wezen, dat was iets dat alleen maar bewondering kan oogsten. Haar eerste passage was tijdens de 3de editie van het festival. Dat was dus 2015. Het werd een behoorlijk onvergetelijke afsluiter van dag 1 van Grauzone 2026. Op naar morgen!
INSTAGRAM: The Discussion – Mint Field – Eat-Girls – Nuxx – Slash Need – Carmilla Sioux – Helena Hauff – Grauzone
