Het heeft bloed, zweet en tranen gekost, want W. Pike heeft ervoor gekozen om het helemaal in zijn eentje te fixen. Nu zijn album Who’s Gonna Fix It? niet alleen digitaal maar ook op vinyl in de winkelrekken ligt, kan hij eindelijk naar zijn onbewoond eiland vertrekken. We konden hem met frisse tegenzin strikken voor de vervelendste vraag aller tijden: welke drie albums zou jij meenemen naar een onbewoond eiland?
QUEEN – QUEEN II (1974)
Het moet ergens tussen mijn acht en tien jaar zijn geweest dat ik het eerste en het vierde album van Queen leer kennen. Hun debuut Queen kocht mijn broer op cassette, A Night At The Opera sloop via de uitleendienst van de bibliotheek van Neerpelt op vinyl bij ons thuis binnen.
Het enige beeld dat ik op dat moment van Queen had, zijn enkele foto’s op hun platenhoezen. Er is in die tijd veel minder sprake van een beeldcultuur zoals we die vandaag kennen, dus het was me louter om het muzikale te doen, niet om het spektakel. Ik was dermate ondersteboven van hun gelaagde muziek dat ik met mijn weinige spaarcenten ook hun andere vroege werk heb gekocht. Het is pas jaren later dat ik ontdek dat de groep die ik muzikaal zo goed vind misschien ook wel ’s werelds strafste liveband van die tijd is.
Op de twee eerste albums staat geen enkele hit, wel veel harde gitaren gecombineerd met feeërieke zang, virtuoze pianopartijen, uit hun voegen barstende melodieën en veel tempovariaties. Nu, ruim veertig jaren later, draai ik die eerste albums nog geregeld integraal en luister ik er met een heel ander oor naar. Waar ik als kind waarschijnlijk werd bevangen door al die bombast hoor ik nu veel meer de subtiliteit van bijvoorbeeld de baslijnen en de compositorische ambachtelijkheid.
Die eerste vier Queen albums zijn, in een tijdspanne van slechts drie jaren, van een onwaarschijnlijk niveau. Ik beweer wel eens schertsend dat Bohemian Rhapsody het zwakste nummer van die beginperiode is, maar dat zeg ik natuurlijk vooral in een poging om anderen te overtuigen om ook eens met overgave in hun vroege werk te duiken, de geniale Queen van vóór de hitmachine. Vanaf de vijfde plaat, A Day At The Races, vind ik het bergaf gaan en hun zesde album News Of The World vind ik ronduit zwak. Met Somebody To Love, Don’t Stop Me Now, Bicycle Race en Another One Bites The Dust staat Queen nog wel garant voor buitengewone singles, maar gehele fantastische albums bij elkaar pennen lijkt na 1975 toch niet meer te lukken.
Als ik moet kiezen, doe dan maar Queen II, maar zonder die andere vroege drie, Queen, Sheer Heart Attack en A Night At The Opera ga ik het niet lang volhouden op dat eiland.
PIXIES – SURFER ROSA & COME ON PILGRIM (1988)
Vamos! Ik ben net zestien en Pixies brengen de bom Surfer Rosa uit. Een driedubbele kernbom: de drumintro van Bone Machine, de schijnbaar valse gitaren van Break My Body, de razernij van Something Against You en de nonchalance van Broken Face. Vier songs worden aan een razend tempo door je strot geramd en dan is de plaat nog maar net begonnen en moeten meezingers Gigantic en Where Is My Mind? en de ganse b-kant nog komen. Man man man! Kan je je voorstellen wat dat doet met een jongen midden in zijn apenjaren?
Pixies brengt een totaal nieuw geluid door een voortdurende wisselwerking tussen zachtere strofes met alleen bas en drum en loeiharde refreinen met valse gitaren en hysterisch gekrijs. Dat in combinatie met wat Spaanse kreten en flamenco geïnspireerde riffs van Black Francis, de sexy verschijning van de jonge Kim Deal en rommelige punky drums. En met de veel te vroeg betreurde master himself Steve Albini aan de knoppen. Een absoluut meesterwerk.
Toen Nirvana drie jaar later Nevermind uitbracht hoorde ik het meteen: dit is een heel sterk doorslagje. Kurt Cobain steekt het ook niet onder stoelen of banken dat hij een hevige Pixies fan is en dat Nirvana er zonder Pixies nooit zou zijn geweest. Verder een beetje hetzelfde verhaal als hierboven. Met Come On Pilgrim, Surfer Rosa, Doolittle, Bossanova en Trompe Le Monde is dit een ongelooflijk straffe reeks ijzersterke albums in een tijdspanne van maar vier jaar. En stuk voor stuk zijn het albums met voldragen songs – ten bewijze hieronder een fantastische cover van Cactus door Bowie en Moby. Het is dus niet alleen de sound die de band zo straf maakt.
Pixies kon niet anders dan splitten, want albums van dergelijk topniveau kan je niet op regelmatige jaarbasis uit de mouw blijven schudden. De laatste plaat van die eerste periode, Trompe Le Monde, heb ik lang net iets minder goed gevonden dan zijn voorgangers, maar ik vind ‘m steeds beter worden en het is momenteel het Pixies album dat ik het vaakst speel. Ook hun nieuwe werk blijf ik volgen en live ben ik er altijd wel ergens bij, maar zo goed als toen wordt het niet meer want het nieuwe is er af.
Het doet me wel veel plezier dat ik bij hun concerten altijd veel jong volk zie, waarschijnlijk papa’s en mama’s die zoon- of dochterlief meesleuren naar hun helden van weleer. Goed bezig, denk ik dan. Toen Surfer Rosa in 1988 op vinyl uitkwam werd hun debuut, de ep Come On Pilgrim (een demo van acht gebalde songs die door hun management goed genoeg werd bevonden om ongecensureerd op de wereld los te laten) er op de cd-uitgave bijgeleverd, dus ik neem ‘m op cd mee naar mijn Isla De Encanta. Twee voor de prijs van één.
SPARKLEHORSE – VIVADIXIESUBMARINETRANSMISSIONPLOT (1995)
Vijf en een halve ster voor de titel alleen al. Sparklehorse is het project van Mark Linkous, een mijnwerkerszoon uit Virginia die zelf Hank Williams, Alice Cooper en The Beatles als invloeden noemde. Zijn debuut Vivadixie kreeg weliswaar wereldwijde erkenning van collega-muzikanten, toch bleef het succes bij het grote publiek, ondanks het verzorgen van het voorprogramma van Radiohead, uit. De muziek van Sparklehorse is van een onwezenlijke, sprookjesachtige, bevreemdende schoonheid.
Linkous werd beschouwd als een trage werker omdat hij in een tijdspanne van twaalf jaar slechts vier albums voortbracht, maar ik hoor in zijn oeuvre heel goed de zoektocht naar de perfecte klanken, een boeiende maar tijdrovende bezigheid. Naar eigen zeggen zong hij in zijn zachtere liedjes vaak op fluistertoon om zijn vrouw niet te wekken wanneer hij ’s nachts opnames maakte.
Patti Smith omschreef zijn breekbare, betoverende muziek heel treffend: “Zijn liedjes zijn donker als steenkool en schitterend als diamant.” Ondanks samenwerkingen met grote namen als Tom Waits, PJ Harvey, David Lynch, Tom Yorke (Radiohead), Jason Lytle (Grandaddy), Julian Casablancas (The Strokes), Nina Persson (The Cardigans) en ander schoon volk is het werk van Sparklehorse nooit echt aan de oppervlakte gekomen. Dat is toch zo’n zonde voor zo’n uitzonderlijke muziek. Vraag het maar eens aan de leden van Glitterpaard die met hun bizarre groepsnaam rechtstreeks aan Sparklehorse refereren en enkele jaren geleden een heel mooi eerbetoon brachten.
In de lente van 2010 beroofde Linkous, die al jarenlang aan zware depressies leed, zichzelf van het leven*. Hij schoot zich op klaarlichte dag op straat in Knoxville, Tenessee met een geweer door het hart. Zijn vierde en laatste album vind ik net wat minder, maar als er een cd-box zou bestaan van de eerste drie dan ging die integraal mee naar mijn eiland.
Omdat ik een onmogelijke keuze moet maken opteer ik dan maar voor zijn debuut Vivadixie, waarschijnlijk het moment waarop veel artiesten nog in hun meest pure vorm kunnen werken. Omdat ik me tot drie platen moet beperken mag ik tot mijn grote spijt ook The Sophtware Slump van Grandaddy en Crooked Rain, Crooked Rain van Pavement niet meenemen en zelfs Nick Drake moet thuis blijven. Ik steek alvast een briefje in een fles met de noodkreet: “Help! Die van Luminous Dash zijn bikkelhard, onverbiddelijk en onrechtvaardig.”
Facebook – Guillaume Brochet – Spotify
* Denk je aan zelfmoord en heb je nood aan een gesprek, dan kan je terecht bij de Zelfmoordlijn op het nummer 1813 of via www.zelfmoord1813.be
