Justine Bourgeus uit Gent vloog drie jaar geleden “To The Stars” als haar muzikale alter ego Tsar B, en komt nu op de proppen met haar derde plaat, The Writer. Deze saga in 11 hoofdstukken wordt cryptisch omschreven als ‘smoorverliefd zijn in de dark ages’. Hoe groter de impact van liefde is, des te zwaarder hakt de wanhoop van de wereld rondom ons in. Surrealisme en Tsar B dansen wel vaker samen en de inspiratie van David Lynch en Salvador Dalí, om die twee slechts te vernoemen, kan niet ontkend worden.
Justine is een gegeerde componiste voor opera en film en is zelfs al opgepikt door So You Think You Can Dance USA , het Filmfestival van haar geboortestad Gent en een soundtrack voor de VRT. Ze heeft haar klassieke opleiding nooit onder stoelen of banken gestoken en speelt vaker de eerste viool, maar nu gaat ze een stap verder door samen te werken met het in Wenen gevestigde klassieke vocale ensemble Dionysos Now! Vooruitstrevende electropop wordt zo op een intense manier in een klassieke setting ondergedompeld.
De persbio verwoordt het bijna als een sciencefiction- thriller. We dikken dit graag wat aan. To The Stars was een ruimtereis in een kruisraket die electropop in de stratosfeer vermengde met renaissance. Bij The Writer keert Tsar B terug in de atmosfeer naar een brandende aarde. De plaat is op een autobiografisch verhaal gebaseerd en moet haar in staat stellen het verschil te zien tussen liefde en de daad van verliefdheid. De woorden van een niet nader genoemde schrijver raakten haar diep en na een ontmoeting met de auteur in kwestie werd The Writer geboren.
Symphony dartelt op viool verder na een beklijvende openingsscène. Haar mojo was ze even kwijt zingt ze in een tempo verlagende electro-drone en de aanzwellende violen maken er een heus Oosters spektakel van. In het daaropvolgende I Wanna Love You vormen klerikale stemmen een spannende flirt met de duistere synthpop om zo tot een verrassend frivool resultaat te komen. De plaats start alvast feestelijk en triomfantelijk. Ook een paar nummers verder in Fanatical/Radical krijgen we een vergelijkbare luisterervaring die naar verluidt een zweem van Popol Vuhs bezwerende soundtrack voor Werner Herzogs Nosferatu uit 1979 laat horen. Ons deed het vooral denken aan de sfeervolle gelaagdheid die ook een Marc Meliá etaleert.
Voor de eerste single Amor baseerde ze zich op de beroemde sopraansolo Lamento della Ninfa (“De klaagzang van de nimf“) van de Italiaanse componist Claudio Monteverdi. De tekst varieert wel. Ze is de nimf die zingt over liefdesverdriet omwille van een wereld die haar hart brak, uiteraard verwijzend naar de puinhoop die de wereld ondertussen geworden is. Het lied valt op door de ijskoude staccato-zangstijl en de typische Bourgeus-symbiose tussen electro beats en een dreigende contrabas. We kunnen evenmin de videoclip van Lennert Madou negeren. Tsar B berijdt hier een reusachtige vogel. Dit zorgt voor een interessant vogelperspectief en een objectieve kijk op de puinhoop op aarde. Hoewel het een heroïsch beeld oproept, is de nimf in feite meer een antiheld geworden want ze kan alleen overvliegen en niet landen.
De rest van het verhaal leest als een spannende middeleeuwse film met het vocale ensemble dat op zoek bleek naar manuscripten in archieven van bibliotheken met de bedoeling de muziek van de Middeleeuwse Belgische componist Adriaan Willaert te vertolken. Willaert was in zijn tijd een zeer gerespecteerd figuur en beïnvloedde onder meer Monteverdi zelf. De broer van Justine kreeg tijdens covid in Italië toegang tot een paar van die manuscripten. Hij kon er foto’s van maken en daar wist het ensemble wel raad mee. Wat een verhaal!
Het apocalyptische liefdeslied Song By The Sea stelt twee omhelzende geliefden voor die gestrand zijn aan de voet van de Vesuvius. We horen een orgel weerklinken en nog veel fraaie vondsten die een schril contrast vormen met de zalvende stem van Justine. Forever ‘is a long time’ en opent met een dramatische viool en smachtende zanglijnen. Dit nummer blijft heerlijk in de geschetste kadans verder schemeren. In de betoverende pianoballad Into You zingt Justine de metafoor “I’m a lobster girl living here without her shell”. Duidelijker kan de verwijzing naar seksuele blootstelling nauwelijks worden. Dit luik van de plaat geeft de diversiteit van haar schrijftalent de vrije loop.
Op The Writer branden nummers langzaam op en vervormen tot vlammen van vuur en ijs. Haar interpretatie van de platgetreden Bryan Adams-klassieker Heaven is niet alleen een prinsheerlijke versie, maar ook een liefdeslied over verlies en nostalgie. ‘Soon These Boots will walk all over you’ is meer dan een subtiele verwijzing naar het refrein uit Nancy Sinatra’s iconische anthem maar vooral een sneer naar de onrechtvaardigheid die voortvloeit uit de vaak verloren strijd voor gendergelijkheid. Hier schuift Tsar B meer op richting Lana Del Rey wat haar verduiveld goed afgaat.
Over de vooruitgeschoven single Mrs. Impatience, geschreven door Bourgeus tijdens een ruzie met haar geliefde, schreven we in oktober reeds dit. Twee woorden schieten ons te binnen, streling en explosie. Violen en de passionele krachtige operastem van Justine brengen ons in vervoering waarna het nummer evolueert tot dé meest dwingende dansvloervernietiger aller tijden, de toekomst inbegrepen.
Justine draagt de plaat op aan de liefde van haar leven. Emotionele geladenheid maakt de relatie intenser, passioneler maar vooral ook vaak kwader. Alles is vuur. Het nauwkeurig vastleggen van herinneringen wordt steeds waardevoller voor Tsar B, van Middeleeuwse manuscripten tot de notities-app op een smartphone. Haar muziek en het hieruit voortvloeiende schrijfproces zullen altijd een veilige haven zijn. Justine is eerlijk als ze muziek maakt en haar muziek klinkt dan ook (h)eerlijk. Is The Writer haar voorlopig meesterwerk? De tijd zal het uitwijzen, maar we verschuiven ons spelbordgeld in die richting.